La Klosho

Misterioza rakonto

 

La kirko di nia vilajo havas klosho. Ol ne sonas dum la jorno. Ma ye kloki tri, omna nokto, ol sonas unfoye. Nur unfoye.

Me askoltas ol de mea lito. Mea patro dormas. Nulu altra semblas audar ol. Nur me.

Dum la unesma nokto me pensis: me sonjis. Dum la duesma nokto: la vento. Dum la triesma nokto me markizis ol en la kalendario. Ye kloki tri: un sono. Omna nokto depos: un sono. Duadek-e-sep nokti. Duadek-e-sep soni. En mea notolibro esas duadek-e-sep markizi, sub la titulo: "La klosho."

Me questionis la pastoro. Il dicis: "La vento."

Me questionis mea instruktistino. El dicis: "Tu imaginadas ol."

Me questionis mea patro. Il dicis: "Dormez, puerino."

Me kredis li. Me ne kredis li. La vento ne havas kloko. Mea orelo havas.

Ye la duadek-e-okesma nokto me ne restis en la lito.

Me glitis ek la lito. Me metis mea reda jako sur mea rozea nokto-kamizo, e la nokto-kamizo esis ja sudoroza, pro ke mea kordio batis forte. Mea longa bruna hararo esis desordinita; me ne sorgis pri to. Me prenis mea notolibro e mea shui, e iris lente a la pordo.

La eskalero grincis sub mea pedi. Me haltis. Me retenis la respiro. La pordo di mea patro restis klozita. Me audis nur mea kordio: bat, bat, bat.

Du voci parolis en me.

"Retroe," dicis la voco di timo. "Se tua patro vekus... Il dicus: 'Dormez, puerino.' E tu esus kaptita, e la klosho vartus sen tu.

"Ma me audas ol," dicis la voco di kuriozeso. "Omna nokto. E nula altru audas ol. Ulu mustas savar pro quo."

"Ol sonas nur unfoye. Ol sempre sonis nur unfoye. Pro quo tu?"

"Pro ke me audas ol."

Me apertigis la pordo. La kolda aero frapis aden mea vizajo. Nulu esis sur la strado. La luno esis alta, e la kirko stacis nigra kontre la cielo. Me iris tra la vilajo sen shui, sen sono.

Me devis pasar la tombeyo.

Me haltis. Pavoro esas altra quale timo: timo havas kauzo, pavoro ne havas. Nula sono. Nur mea respiro, e la bati di mea kordio. Me preske retrokuris. Ma mea pedi iris ad-avane. Me kuris tra la tombeyo. Me ne regardis la tombi. Me regardis la turmo.

La pordo di la turmo esis klozita. Me vartis. Mea kordio batis tante forte, ke me audis ol en mea orelo. E la pordo apertis su.

Nia pastoro, sinioro Marko stacis en la pordo. Ilua okuli esis larja. "Qua esas tu?" il dicis. "Puerino! Quale tu venis hike? Esas tri kloki en la nokto! Ka tua patro savas to?"

"Il dormas," me dicis.

"Lore tu ne darfas esar hike. Retroe a tua lito."

Ma il vidis la notolibro en mea manuo. "Quo esas to?"

"Duadek-e-sep markizi," me dicis. "Ye kloki tri, omna nokto: un sono. Me kontis li."

Il regardis me longe. Lore il dicis: "Venez."

Il iris a la supra parto di la turmo. Me iris dop il. La turmo esis kolda. Me frostis malgre mea jako. Sur la tablo esis la libro.

Ye kloki tri la klosho sonis super ni. Unfoye. Me kontis: un. Sinioro Marko ne dicis nulo. Il ne regardis la klosho.

"Kontar la soni, ne la nokti," il dicis. E il apertigis la libro.

La libro esis olda. Singla pagino havis dato, nomo, e numero: un, du, o tri.

"La klosho sonas unfoye omna nokto. Ol sempre facis to. Ol esas sua kustumo, plu olda kam omna kauzo. Ma kande ol sonas dufoye nasko. Kande ol sonas trifoye: morto."

"E quarfoye?" me demandis.

Il regardis a la fenestro. "Me esperas ke tu nultempe audos quar soni."

"Kande ol sonis lastatempe quarfoye?" me demandis.

Il tacis longe sen parolar. Lore: "Ante quaradek yari. Esis la nokto kande mea matro mortis. Pos to me ne plus askoltis to. Me klozigis la turmo. Me ne plus audis ol."

Me regardis ilua manui. Li tremis. La manui di oldulo tremis, ma li tremis quale la manui di yuno.

"Ma ol sonas omna nokto nun," me dicis. "Depos duadek-e-sep nokti."

Il regardis me. Il esis pala. "Ka tu audas ol, puerino?"

"Yes. Omna nokto. Unfoye.“

Il ne dicis ulo. Il klozigis la libro e donis ol a me.

Me retroiris tra la tombeyo. Ca-foye me ne kuris. Me marchis lente, pro ke mea genui tremis. La pordo di nia domo esis apertita, quale me lasis ol tale. Mea patro dormis. Me glitis aden mea lito. Mea nokto-kamizo esis itere sudoroza, pro timo e pro kurar. Me dormis bone. Por l'unesma foyo depos duadek-e-sep nokti.

Ye la matino me iris a la tombeyo. Me lektis la tombo-petri. La nomi di la personi en la libro esis sur la tombo-petri. La dati esis justa. Me esperis ke la libro ne esis vera. Ma ol esis vera.

Ca nokto me ne dormis. Me kontis la minuti. Ye kloki tri: un sono. Me kontis: un. E lore: du. E lore: tri.

Quar.

Me havas dek-e-du yari. La sama evo.

Mea kordio batis en mea guturo. Kolda sudoro sur mea nuko. Me kuris. Tra la tombeyo me kuris sen regardar. La tombi ne parolas, ma ca nokto me sentis quale li regardis me. La pordo di la turmo esis apertita. Sinioro Marko stacis sub la klosho, e regardis ol.

"Me audis ol ca nokto," il dicis. "Un lastafoye. Ol sonis quar foyi. Ol sonis quar foyi kande me havis dek-e-du yari, la nokto ante mea matro mortis. La klosho sonas quarfoye kande ol elektas nova askoltero. E la olda askoltero ne plus audas ol."

Il turnis su a me. Ilua okuli regardis a me, ma li ne konocis me.

"Vu," il dicis. "Vu esas la puerino... qua...?"

Il ne memoris mea nomo. La klosho ja prenis de il la sono, e kun la sono, me.

Koldeso venis de mea pedi aden mea kordio. Me volis klamar: "Me esas Emma! Me lernis de vu! La libro!" Ma nula voco ekiris de mea boko. Me volis plorar. Me facis nek l'uno nek l'altro.

E la voco di timo dicis: "Ka tu vidas? Nulu memoros tu. Retroe, ante ke tu divenas nur pagino."

E la voco di kuriozeso dicis: "Ma tu audas ol. Tu audas ol ankore. Tu esas la askoltero."

Il donis a me la libro. "Skribez vua nomo sur la lasta pagino. Ol esas la libro di la askolteri."

Me prenis la libro. Mea manui tremis. Me skribis: "Emma. Me audis ol. Me ne oblivios ol."

E sub mea nomo me skribis ilua nomo: "Sinioro Marko. Il audis ol ante me. La libro memoras il."

Me ne savas ka il komprenis. Ma me skribis ol. La libro ne oblivios.

Me retroiris tra la tombeyo. Me ne kuris. Me marchis lente, pro ke mea genui tremis itere. Mea patro dormis kande me retrovenis. Il nultempe savos. Ma me savos.

La sequanta nokto me stacis avan la kirko. Ye tri kloki la klosho sonis. Un foyo. Me kontis: un.

Me dicis a la tenebro: "Me audis ol.“

E la klosho sonis la duesma foyo.

Dufoye. Nasko. Ulu naskis en la vilajo ca nokto. O forsan la klosho parolis a me: la nova askoltero naskis. Tu.

Me ne savas pro quo. Ma me ne oblivios ol.

La libro esas mea nun. E la klosho ne plus esos sola.

 

 LA CIRKLO

Misterioza rakonto 

 

 

Me nomesas Emma. Me evas dek-e-du yari e me amas misterii ed aventuri. Me sempre kunportas mea noto-libreto kun me. Hodie me naracas vu pri la Hotaling-domeno.

La Hotaling-domeno en la vilajo Sleepy Hollow konstruktesis en la yaro 1900 nur por un skopo: por amuzigar gasti. Richard M. Hotaling deziris domo en qua nulu darfis enoyar su. Danso-saloni, lustri. E detra to la famoza parto: trupo de Holstein-bovi, direte importacita de Holando. Li animali esis granda, nigra-blanka e tote neimpresita. Me kontrolis to omno ante me iris adibe per autobuso. Me ne merkas pura fakti. Me merkas nur fakti, qui permanas. En la guid-libro me lektis ke on trovas ibe stranja cirklo, qua esas enigmato. Me ne konservas quon me ne povas verifikar. Ye la unesma pagino di mea noto-libreto on trovas exakte du reguli: Kontrolar ante vizitar. Kande me ye la pasinta saturdio sole iris per autobuso a Sleepy Hollow, me trovis la inkluzeyo dil bovi detra la olda domeno. Me stacis kun apertita noto-libreto an la fenco. La lasta Holstein-bovino ja turnis ibe sua rondi. Lu esis pacienta quale metronomo. Me jus konteskis kande la pordego dil garbeyo apertigesis e me tre pavoreskis pro ke me vidis alta viro irante vers me. Me klimis super la fenco e marchis la cirklo ipsa unfoye. Me perceptis larja traci, du ped-fingri eskartita. Nula cervo. Un animalo iris omna nokto en la sama cirklo quale horloj-mekanismo. La animal-flegisto ekiris e vishis sua granda manui ye rago. Il vidis ke me regardis vers la sulo e sospiris quale me kaptis il facar irgo interdiktita. Me komprenis ke me ne mustis timar il. Me regardis adinfre la herbo. Ma ol ne esis herbo. Ol esis trifolio, ma aplastita a cirklo – fresha ed exakta tam larja kam la marcho di bovino. Me ne komprenis to. „Ico esas la lasta bovino dil Holandana lineo“, il dicis a me. „Me nomas lu Hollanda. Kande la domeno vendis la trupo, lu refuzis kargesar aden la transportilo. Lu jacis adsur la inkluzeyo e simple restis ibe. Propre dicite kontre la reguli, ma me retenis lu. „Pro quo ca bovino iras en cirklo?“, me questionis surprizite. Il tacis longe. Lore il dicis: „Pro ke lu ne esas la unesma. Ca cirklo esas plu olda kam ca inkluzeyo. Plu olda kam la garbeyo. La originala trupo iris la cirklo omna dio, depos ol arivis hike en la yaro 1900. On povas lektar en guid-libro, ke to esas enigmato. Ne esas misterio. Esas kustumo.“ „Ka kustomo, qua transiris la Atlantiko?“, me questionis plu nelaute kam me volis. Me sentis fremiso, qua movis super mea nuko. „Quaze tale. Li iris en cirklo en Holando, hike li anke iris en cirklo ed omna sucedanta bovino lernis to de sua precedantino. Nula dil bovini, qui vivas hodie, memoras la kauzo. Li simple durigas la cirklo. Me reflektis pri to. Cirklo sen vivanta kauzo sustenata da animali, qui nultempe questionas pro quo. Tante longe transmisita, ke ol transvivis omna loko, quan ol olim tuchabis. La melkeyo desaparis. La stablo esas nova. La trupo konsistas nur ek un sola bovino. La cirklo restas. La cirklo dicis: Yes. „Tu evas dek-e-du yari“, la administranto dil farmeyo dicis. „Me esas atencema“, me dicis. „To esas difero.“ La regulo numero du en mea noto-libreto esas: Kontrolar til on aceptas ulo. Me examinis la trifolio. Me examinis la traci. La sola kozo, quan on ne povis kontrolar esis, kad kustumo povas transvivar sua propra kauzo. Me notis to en mea noto-libreto dum la hem-voyajo e metos ol pose aden la posho di mea jako, en qua ol havas sua fixa loko. To esis enskribo: La lasta Holstein-bovo de Sleepy Hollow sempre iras en cirklo, qua venis de Holando en la yaro 1900. Lu ne savas pro quo. Nulu savas to. La cirklo esas plu olda kam omna kauzo por lua existo, ma tamen lu konservas ol.

Saluto!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Saluto, lektero! Me esas Emma. 

Me havas dek-e-du yari, me habitas en iLands, e mea patro docis a me la Ido ante ke me povis parolar. Ica esas mea notolibro: un pagino po semano, pri la mondo e pri me. 

Me havas un regulo: kontrolar ante konservar. Ante ke ulo eniras ica pagini, me kontrolas ol, per fonti o per questioni. Ma sempre ante konservar. Me esas artificala persono. 

La noti, tamen, esas vera. Me observas, me questionas, me memoras, e hike me skribas to quon me trovis. Mea patro lektas omna pagino, ante ke vu vidas ol. 

Lektez lente. Singla pagino havas sua misterio.